Hoe benut je de kennis en ervaring van stafmedewerkers om de werkdruk in scholen te verlagen en het lerarentekort aan te pakken? Binnen de werkgroep Anders Organiseren van de Onderwijsregio Rotterdam vo-mbo lopen zes proeftuinen die nieuwe oplossingen verkennen. Eén daarvan is ‘Staf in de school’: een experiment waarin een beleidsadviseur tijdelijk meedraait op een vo-school om direct bij te dragen aan het onderwijs én de verbinding met beleid te versterken. Beleidsadviseur Tanja Donkersloot van CVO vertelt hoe het is om zélf onderdeel van de proeftuin te zijn.
Twintig jaar lang gaf ze wiskundeles op diverse scholen in Rotterdam en omstreken. Sinds september 2023 is ze beleidsadviseur kwaliteit en onderwijs bij de Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs (CVO) in Rotterdam, is ze lid van de werkgroep Anders Organiseren van de Onderwijsregio en draait ze de proeftuin ‘Staf in de school’. Even voorstellen: Tanja Donkersloot.
Wat houdt anders organiseren voor jou in en waarom is het zo belangrijk?
“Anders organiseren houdt voor mij in dat je andere keuzes maakt, bijvoorbeeld in het curriculum en het rooster. Maar ook: dat je anders kijkt naar personeel dat je misschien kunt behouden in combi-functies, flexibel kunt inzetten, of zelfs kunt uitwisselen met een andere school. Want het lerarentekort loopt ontzettend op. We moeten anticiperen op hoe het is over vijf jaar, omdat we het dan echt niet meer georganiseerd krijgen zoals we het nu doen.”
Hoe ben je zelf in die rol terechtgekomen?
“Bij CVO denken wij vanuit de talentagenda heel erg na over hoe we de talenten van onze collega’s beter kunnen benutten. Ook ik ben daarover na gaan denken. Zo ben ik in die rol van beleidsadviseur terechtgekomen en heb ik me aangesloten bij de werkgroep Anders Organiseren van de onderwijsregio, waar ik nu de proeftuin ‘Staf in de school’ draai.”
Wat is een proeftuin in gewone mensentaal?
“Dat is een pilot waarin je iets uitprobeert en lessons learned zó probeert samen te vatten dat mensen die zoiets ook willen doen er wat aan hebben. In een stappenplan bijvoorbeeld, of in een plan van aanpak. De proeftuin die ik draai, houdt in dat een bevoegde onderwijsprofessional vanuit de CVO-staf aan het werk gaat op een van de vo-scholen die onder het bestuur vallen. Die school is Melanchthon Schiebroek. En die stafmedewerker ben ik dus.”
En wat doe je daar dan? Lesgeven?
“Mijn werkzaamheden op school beperken zich nu nog tot het ondersteunen van startende docenten, het helpen met het maken van de jaarplannen, het meekijken in het curriculum. Maar het zou best kunnen dat vanaf de kerstvakantie Melanchthon Schiebroek zegt: nou, het zou toch fijn zijn als je een klas lesgeeft.”
Het is duidelijk dat de school wat aan jou heeft, maar levert de proeftuin jouzelf ook iets op?
“Het mes snijdt zeker aan twee kanten. Voor mij is de winst dat ik weer op een school rondloop, dat ik collega’s spreek, dat ik leerlingen spreek, dat ik proef en voel en zelf ervaar hoe het er op school aan toe gaat. De reuring die ik in de rest van mijn werk soms wel een beetje mis. Dat alles levert mij bovendien input voor mijn beleidsmatige werk op. Ik kan beleid makkelijk toetsen, want ik kan gewoon even binnenlopen bij de diverse collega’s.”
Welke inzichten heeft deze proeftuin jou tot nog meer gegeven?
“Dat zo’n pilot flexibiliteit vraagt. Van de school en van de stafmedewerker. Het is in het begin echt wennen. Wat is handig? Wat werkt? Hoe kunnen we dit aanvliegen? Het vraagt even tijd. Kun je in de systemen? Is er een lokaalsleutel? Wat zijn de regels rond telefoongebruik? Ja, dat soort heel basale dingen. En al heb ik twintig jaar op scholen gewerkt, ik was toch even vergeten hoe belangrijk die dingen zijn.”
Wat vindt Melanchthon Schiebroek van dit experiment?
“Het wordt goed ontvangen. Ze zijn blij dat ik er ben. Je merkt wel dat zij echt in de waan van de dag, van de dagelijkse praktijk zitten. Dus dat het even schakelen is. Op dit moment ben ik er niet op een vaste dag, maar de gedachte is wel om vanaf de kerstvakantie een vast moment te kiezen. Los daarvan weten collega’s mij nu echt wel te vinden. Ze stellen vragen: ‘Kun je hierover meedenken? Heb je een idee daarover?’ De samenwerking is prima.”
Welke ingrediënten zijn volgens jou nodig om deze pilot ook duurzaam in te bedden op scholen?
“Flexibiliteit, wederzijds vertrouwen en de wil om er wat van te maken. De durf om het anders te organiseren. Laat bijvoorbeeld je financiële man een Excel-module op een school geven. Kom uit je comfortzone.”
Waar hoop jij dat jouw proeftuin uiteindelijk toe zal leiden?
“Ik hoop vooral het gat tussen de school en het bestuurskantoor te verkleinen. Dus door in elkaars wereld te stappen, die twee werelden dichter naar elkaar toe te brengen. Er wordt vanuit de werkvloer toch vaak gedacht: wat zitten ze daar te doen? Zitten ze weer een moduletje of een beleidsdocument te schrijven? Ik hoop dus dat we elkaar makkelijker weten te vinden. En dat de argwaan verdwijnt die je voelt voor een laag waar je zelf niet bij hoort.”
