Op dinsdag 3 maart kwamen partners van de Onderwijsregio Rotterdam vo-mbo bij Albeda bijeen voor de eerste partnerbijeenkomst van dit schooljaar. Het thema was Anders Organiseren: één van de ontwikkellijnen van de regio, gericht op het toekomstbestendig inrichten van het onderwijs. Niet door brandjes te blussen, maar door structureel anders te denken over hoe scholen zijn ingericht.
De middag bestond uit vier korte pitches over de stand van zaken per ontwikkellijn en een uitgebreide werksessie: partners gingen zelf aan de slag met het spel Expeditie Morgenmakers.
Expeditie Morgenmakers: het goede gesprek op schoolniveau
Hoe doorbreek je vastgelopen denkpatronen over onderwijsvernieuwing? En hoe maak je het gesprek over anders organiseren concreet en constructief? Expeditie Morgenmakers, ontwikkeld door verandermanager en spelontwerper Telke Ruhe en lerarenopleider Tamara Platteel (ICLON Universiteit Leiden), is een interactieve spelvorm die scholen helpt om energie, knelpunten en kansrijke routes richting toekomstbestendig onderwijs in kaart te brengen.
Het spel is opgebouwd in drie fasen. Een verkenningsfase met afzonderlijke basiskampen voor leerlingen, onderwijsprofessionals en MT, waarbij iedereen in kaart brengt wat energie geeft, wat energie kost en welke vraagstukken er spelen. Een expeditie waarbij de perspectieven worden samengebracht, maximaal drie ontwikkelgebieden worden gekozen en routes worden uitgestippeld om die te bereiken. En een vervolgfase die bij aanvang al wordt ingepland, zodat de opbrengst niet wegzakt in de waan van de dag.
Elke route kent ook obstakels: de beren op de weg. Die schrijven deelnemers zelf op. Sommige beren zijn zo zwaar dat een route voorlopig geparkeerd wordt. Andere zijn te temmen: ze verdwijnen niet, maar worden wel bewust in beeld gehouden. Dat onderscheid is cruciaal. Zoals Telke het verwoordt:
Nu nemen bezwaren vaak snel de overhand en slaat het denken vast. Met het spel leren deelnemers onderscheid maken tussen blokkades en aandachtspunten, en blijft beweging mogelijk.”
Enthousiasme en doorwerking
De sfeer in de zaal was van meet af aan actief en betrokken. Tafelgroepen verdiepten zich snel in het materiaal en voerden gesprekken die uitstegen boven de dagelijkse praktijk. Na afloop bleven veel deelnemers hangen om verder door te praten.
De feedbackvellen lieten zien dat het spel als waardevol werd ervaren. Deelnemers noemden onder meer:
Het opent het gesprek over verandering en helpt bij het vooraf analyseren van mogelijke knelpunten.”
Ontdekking dat zelfs heel lastige beren te temmen zijn”
Je bespreekt met elkaar op iets meer ‘meta-niveau’ wat belangrijk is in een school.”
Dit spel maakt alles veel inzichtelijker.”
Hoe nu verder?
De bijeenkomst leverde waardevolle input op voor de doorontwikkeling van het spel. Telke en Tamara gaan op basis van de ervaringen van deze speelronde het spel verder aanscherpen. Daarna wordt het professioneel vormgegeven, zodat scholen in de regio het zelfstandig kunnen inzetten als hulpmiddel bij het jaarplan en het gesprek over toekomstbestendig onderwijs.
Meer weten over de aanpak en de achterliggende gedachte van Expeditie Morgenmakers? Lees het interview met Telke Ruhe en Tamara Platteel: Expeditie Morgenmakers: het gesprek over anders organiseren in beweging
Stand van zaken per ontwikkellijn
De werksessie met Expeditie Morgenmakers vormde de kern van de middag. Daaraan vooraf gingen vier korte pitches over de voortgang per ontwikkellijn.
Solidaire Arbeidsmarkt
Vorige maand werd het Convenant Solidaire Arbeidsmarkt ondertekend door alle partners. Het convenant bevat afspraken over eerlijke werving, beloning conform CAO en solidariteit in de regio. Er is ook een tekst opgesteld die aan alle vacatures in de regio kan worden toegevoegd, zodat sollicitanten weten waarvoor de regio staat. De volgende stap is bovenbestuurlijke mobiliteit: hoe houd je mensen enthousiast en maak je carrière ook in horizontale zin mogelijk?
Werven, Matchen en Opleiden
De focus van deze ontwikkellijn ligt op meer opleiden en meer bevoegde docenten voor de klas. Concrete activiteiten zijn LOB-activiteiten, meeloopdagen voor (eind)examenkandidaten (Docent voor een dag), een gratis cursus voor zij-instroombegeleiders en een zij-instroomtraineeship en. Van de negen trainees die zijn geplaatst, zijn er acht doorgegaan met een zij-instroomtraject. De verwachting is dat er vanaf september nieuwe trainees kunnen worden geplaatst.
Behouden en Professionaliseren
Vorige maand werd het Convenant Solidaire Arbeidsmarkt ondertekend door alle partners. Het convenant bevat afspraken over eerlijke werving, beloning conform CAO en solidariteit in de regio. Er is ook een tekst opgesteld die aan alle vacatures in de regio kan worden toegevoegd, zodat sollicitanten weten waarvoor de regio staat. De volgende stap is bovenbestuurlijke mobiliteit: hoe houd je mensen enthousiast en maak je carrière ook in horizontale zin mogelijk?
Andes Organiseren
De werkgroep verkent hoe het onderwijs anders ingericht kan worden door gebruik te maken van wat er al in de regio beschikbaar is. Denk aan co-teaching met professionals uit de technieksector (TU Delft), didactische ondersteuning via de Hogeschool Rotterdam, PAL-studenten van de Universiteit Leiden als persoonlijke assistent van de leraar, een AI-netwerk en online docenten die lessen streamen tussen scholen. Ook de Curriculum Wasstraat, een initiatief met ICLON om het curriculum te ontlasten en te focussen op een krachtig kerncurriculum, maakt deel uit van de gereedschapskist.
Meer lezen over de ontwikkellijnen en lopende projecten? Bekijk de ontwikkellijnpagina’s met een overzicht van de activiteiten onze website.
